Bosbranden stoppen niet bij de gemeentegrens of landsgrens. Juist daarom is goede samenwerking tussen Nederlandse en Belgische hulpdiensten van groot belang. Lokaal Realisme stelt vragen aan het college over de voorbereiding, capaciteit en grensoverschrijdende samenwerking bij natuurbranden in het grensgebied rond de Brabantse Wal en de Kalmthoutse Heide.
Onze raadsleden Maarten van 't Hof en Rian Govers schreven deze brief aan het college van B&W.
Brief
Aan het College van B & W
Postbus 35
4600 AA Bergen op Zoom
Halsteren, 11 augustus 2026
Betreft: grensoverschrijdende natuurbrandveiligheid
Geacht College,
Het uitgangspunt van Lokaal Realisme is, dat veiligheid vooraf georganiseerd moet zijn, in plaats van achteraf gerepareerd te moeten worden. Wij hebben veiligheid hoog in het vaandel staan. Recente grote natuurbranden in Nederland laten zien dat natuurbranden zich snel kunnen ontwikkelen en zich niets aantrekken van gemeente-, regionale of landsgrenzen. Ook de inmiddels oplaaiende discussie over de beschikbaarheid van brandweerzorg onderstreept dat we niet (meer) vanzelfsprekend kunnen aannemen dat op ieder moment voldoende brandbestrijdingscapaciteit beschikbaar is.
Voor onze gemeente is dit extra relevant. Bergen op Zoom grenst aan een uitgestrekt natuur- en grensgebied, met onder meer rondom Fort de Roovere, Landgoed Lievensberg en de Brabantse Wal, dat direct aansluit op de Kalmthoutse Heide in België. Een natuurbrand in dit gebied kan zich gemakkelijk over de grens verplaatsen en vraagt daarmee om een goede voorbereiding, informatie-uitwisseling en samenwerking tussen Nederlandse en Belgische hulpdiensten.
Daarbij is er met BENEGO (Belgisch-Nederlands Grensoverleg) al een structuur waarin grensoverschrijdende samenwerking tussen Nederlandse en Belgische gemeenten wordt bevorderd. Ook onze burgemeester Mulder heeft naast Openbare Orde & Veiligheid de bovenlokale samenwerking in haar portefeuille en vertegenwoordigt Bergen op Zoom in het bestuur van BENEGO.
Vragen
Tegen deze achtergrond stelt Lokaal Realisme de volgende vragen, conform artikel 30 van het reglement van orde:
Risicoanalyse
Is het risico op natuurbranden in het (gemeenten)grensoverschrijdende natuurgebied rond bijvoorbeeld Fort de Roovere, landgoed Lievensberg, de Brabantse Wal en de Kalmthoutse Heide expliciet in beeld bij de gemeente en de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant? Zo ja, hoe wordt dit risico beoordeeld en wanneer is deze analyse voor het laatst geactualiseerd?
Aan welke maatregelen wordt gewerkt om het brandrisico te minimaliseren?
-
Toezicht en surveillance
Is er in (de huidige) perioden van verhoogd natuurbrandrisico sprake van extra surveillance, toezicht of handhaving in en rond de genoemde natuurgebieden? Zo ja, door welke partijen en op basis van welke risico-inschatting? Zo nee, waarom (nog) niet?
-
Grensoverschrijdende samenwerking
Welke concrete afspraken bestaan er momenteel tussen Bergen op Zoom, Woensdrecht, Roosendaal, de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant en de Belgische gemeenten/hulpdiensten aan de andere kant van de grens over signalering, melding, bestrijding en opschaling bij natuurbranden?
-
Samenwerking via BENEGO
Wordt het onderwerp natuurbrandveiligheid structureel besproken binnen BENEGO, het Belgisch-Nederlands Grensoverleg? Zo ja, welke concrete afspraken of acties zijn hieruit voortgekomen? Zo nee, is het college bereid dit onderwerp daar nadrukkelijk op de agenda te zetten? BENEGO heeft immers juist als doel grensoverschrijdend overleg en samenwerking tussen de deelnemende gemeenten te bevorderen.
-
Belgische hulpdiensten
In hoeverre kunnen de Belgische brandweer- en andere hulpdiensten bij een natuurbrand op of nabij de Brabantse Wal of de Kalmthoutse heide direct en praktisch worden ingezet aan Nederlandse zijde, en andersom? Te denken valt aan maatregelen die een optimale samenwerking tussen Nederlandse en Belgische hulpdiensten mogelijk maken zoals commando structuren, verbindingsmiddelen, onderlinge uitwisselbaarheid en aansluiting van hulpmiddelen etc.
Zijn hiervoor voorafgaande afspraken, protocollen en bevoegdheidsregelingen vastgesteld?
-
Capaciteit en beschikbaarheid
Nu ook landelijk wordt gewaarschuwd dat er niet onbeperkt kan worden uitgegaan van de beschikbaarheid van brandweerzorg: beschikt de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant over voldoende materieel, personeel en specialistische capaciteit om bij een grote natuurbrand in onze regio snel op te schalen, ook wanneer tegelijkertijd elders incidenten plaatsvinden?
-
Gezamenlijke voorbereiding en oefenen
Wanneer heeft voor het laatst een grensoverschrijdende oefening plaatsgevonden waarbij Nederlandse en Belgische hulpdiensten gezamenlijk een natuurbrand in het grensgebied hebben bestreden? Acht het college het wenselijk om hiervoor periodiek een gezamenlijke oefening te organiseren, specifiek gericht op de Brabantse Wal/Kalmthoutse Heide?
-
Optimalisatie van de samenwerking.
Is het college van mening dat de huidige grensoverschrijdende samenwerking rond natuurbrandpreventie en -bestrijding optimaal is georganiseerd? Zo ja, kan het college dit onderbouwen? Zo nee, welke verbeteringen zijn volgens het college nodig en is het college bereid deze, waar nodig via BENEGO en de Veiligheidsregio, actief te agenderen?
Lokaal Realisme vindt dat we bij veiligheid niet moeten wachten tot een incident zich voordoet. Een natuurbrand kent geen gemeentegrens en zeker geen landsgrens. Juist daarom moeten onze voorbereiding, informatie-uitwisseling en samenwerking dat ook niet doen.
Met belangstelling kijken wij uit naar de beantwoording van de vragen.
Met vriendelijke groet,
Maarten van ’t Hof,
Voormalig brandweerman, raadslid
Rian Govers - Gabriëls,
Raadslid
